Czasowniki nieregularne w angielskim: 91 czasowników, których nauczysz się używać

Czasowniki nieregularne tworzą czas przeszły i trzecią formę bez końcówki -ed: go — went — gone, buy — bought — bought. W tabeli są podzielone na grupy według tego, jak zmieniają się ich formy. W obrębie grupy czasowniki mają wspólny wzorzec, więc nowy czasownik zapamiętujesz przez analogię, zamiast wkuwać go osobno.

Wiele osób zna jednak tabelę, a podczas układania zdań nadal pisze I have went, Did you saw it?, The window was broke. Formy są wyuczone, ale brakuje umiejętności wybrania właściwej w trakcie pisania. Tego właśnie uczy LetsWords: układasz zdania z czasownikiem, aplikacja wskazuje błędy w formie i gramatyce, proponuje poprawkę i ją wyjaśnia, a powtórki w odstępach utrwalają efekt.

Tabela czasowników nieregularnych z tłumaczeniem

Pierwsza kolumna to forma podstawowa, druga — czas przeszły (Past Simple), trzecia — imiesłów czasu przeszłego (Past Participle, czyli „trzecia forma”).

Grupy: wszystkie formy jednakowe · druga i trzecia jednakowe · wszystkie formy różne · pierwsza i trzecia jednakowe.

Wszystkie trzy formy są jednakowe

Najprostsza grupa: czasownik w ogóle się nie zmienia.

Formy read zapisuje się tak samo, ale wymawia inaczej: [riːd] — [red] — [red].

Druga i trzecia forma są jednakowe

Największa grupa. Gdy nauczysz się czasu przeszłego, znasz już trzecią formę. W tej grupie warto uczyć się czasowników o podobnym brzmieniu: bring, buy, catch, fight, teach, think przyjmują końcówki -ought / -aught.

Learnt występuje w brytyjskim angielskim, a w amerykańskim zwykle używa się learned. Obie formy są poprawne.

Wszystkie trzy formy są różne

Tych czasowników trzeba nauczyć się w całości, ale i tutaj są prawidłowości. Begin, drink, ring, sing, swim zmieniają samogłoskę według schematu i — a — u: sing — sang — sung. Wiele czasowników w trzeciej formie otrzymuje -n: take — taken, write — written, know — known.

Pierwsza i trzecia forma są jednakowe

Mała grupa: trzecia forma jest taka sama jak podstawowa. Dlatego częstym błędem jest I have came, a poprawnie będzie I have come.

Której formy użyć w danym miejscu

Znajomość formy nie pomoże, jeśli użyjesz jej w niewłaściwym miejscu. Wystarczą cztery zasady.

1. Druga forma — tylko w zdaniach twierdzących w czasie przeszłym. I went to the gym yesterday.
2. Po did i didn’t — forma podstawowa. Czas przeszły jest już wyrażony przez did, więc nie zaznacza się go drugi raz: Did you go?, I didn’t go.
3. Po have, has, had — trzecia forma. I have gone, She has written, We had left.
4. W stronie biernej i w funkcji przymiotnika — również trzecia forma. The window was broken, a broken window, It was written in 1990.

Częste błędy nawet po opanowaniu tabeli

• I have went to London. → I have been to London. Po have potrzebna jest trzecia forma: been, jeśli masz za sobą pobyt w danym miejscu, lub gone, jeśli wyjazd już nastąpił, ale jeszcze nie było powrotu. Went to druga forma, używana bez czasownika posiłkowego: I went to London last year.
• Did you saw the message? → Did you see the message? Po did używamy formy podstawowej. Ten sam błąd pojawia się w przeczeniu: I didn’t knew → I didn’t know.
• The window was broke. → The window was broken. W stronie biernej używamy trzeciej formy.
• I laid on the sofa all evening. → I lay on the sofa all evening. Pomylono tutaj dwa czasowniki: lie — lay — lain oznacza „leżeć”, a lay — laid — laid — „kłaść coś”: I laid the book on the table.
• I have drank too much coffee today. → I have drunk too much coffee today. W czasownikach drink, begin, swim, sing druga i trzecia forma różnią się jedną literą, więc łatwo je pomylić.

Inne pary, które łatwo pomylić: rise / raise, fell / felt, borrow / lend, win / beat, rob / steal.

Wszystkie te błędy popełniają osoby, które znają tabelę. Łatwo przypomnieć sobie po kolei drink — drank — drunk, ale wybranie właściwej formy w trakcie wyrażania myśli to inna umiejętność.

Jak nauczyć się czasowników nieregularnych, żeby ich używać

1. Ucz się grupami, nie alfabetycznie. Zacznij od grupy o jednakowych formach, potem przejdź do bring — brought — brought i podobnych czasowników, a następnie do schematu i — a — u. Dzięki temu nowy czasownik opiera się na znanym już wzorcu.
2. Bierz po 5–7 czasowników naraz. Te, których potrzebujesz teraz, są bardziej przydatne niż pozostałe osiemdziesiąt.
3. Od razu pisz z nimi zdania o sobie. Nie tylko „go — went — gone”, lecz I went to Krakow last summer i I have never been to Japan. Hulstijn i Laufer porównali trzy zadania z nowymi słowami: czytanie, czytanie z uzupełnianiem luk i pisanie wypracowania. Słowa najlepiej zapamiętywano po napisaniu wypracowania.
4. Przypominaj sobie zamiast czytać ponownie. Zasłoń tabelę i odtwórz formy na podstawie tłumaczenia. Karpicke i Roediger wykazali, że to powtarzane wydobywanie informacji z pamięci pomaga zachować je na długo.
5. Sprawdzaj formę, gdy układasz zdanie. Błędu takiego jak I have went najprawdopodobniej nie zauważysz samodzielnie: wydaje się poprawny, bo went to przecież „czas przeszły”. Wskaże go analiza napisanego zdania i na tym opiera się praktyka w LetsWords.

Przykład analizy w LetsWords: choose po have

Uczysz się choose i piszesz o sobie:

I have chose this university last year because of its business school.

Co pokazuje analiza. Dwa błędy, oba związane z formą czasownika.

• Po have potrzebna jest trzecia forma: chosen, nie chose.
• Jednak przy wskazaniu czasu w przeszłości (last year) nie używa się Present Perfect. Tutaj potrzebny jest zwykły Past Simple z drugą formą.

Poprawiona wersja:

I chose this university last year because of its business school.

Analiza wyjaśnia zasadę, która przyda się w kolejnych zdaniach: jeśli wydarzenie wiąże się z określonym czasem w przeszłości — chose; jeśli liczy się rezultat w chwili obecnej — have chosen:

I have chosen a topic for my thesis, so now I can start writing.

W tabeli wszystkie trzy formy choose mogłyby być podane bezbłędnie, a błąd i tak pozostałby niezauważony. Stał się widoczny dopiero przy samodzielnym użyciu czasownika.

Dlaczego wygodniej uczyć się czasowników nieregularnych w LetsWords

Tabela, fiszki i testy typu „wybierz poprawną formę” ćwiczą rozpoznawanie: odpowiedzi masz już przed oczami i trzeba tylko znaleźć właściwą. W mowie i piśmie nie ma podpowiedzi — formę trzeba wybrać samodzielnie w trakcie wyrażania myśli. Właśnie to ćwiczy LetsWords.

• Samodzielnie używasz czasownika. Piszesz zdanie z czasownikiem ze swojego zestawu — na przykład z aktualnie przerabianej grupy w tabeli — i otrzymujesz analizę: czy forma jest poprawna, czy potrzebna jest inna konstrukcja, jak wyrazić to naturalniej. Analiza wyjaśnia błąd po polsku, może być krótka lub szczegółowa i uwzględnia twój cel: egzamin lub ogólny angielski.
• Nie musisz wymyślać, o czym pisać. Generator proponuje zdanie po polsku na wybranym poziomie trudności, a ty tłumaczysz je z użyciem ćwiczonego czasownika.
• Czasownik wraca, aż jego forma stanie się naturalna. Podczas powtórki widzisz tłumaczenie, samodzielnie przypominasz sobie czasownik i piszesz z nim nowe zdanie. System powtórek przywołuje go w odstępach czasu.
• Twoje czasowniki i słowa w jednym miejscu. Czasowniki z tabeli, seriali i korespondencji służbowej możesz dodać do osobistej kolekcji i ćwiczyć tak samo jak resztę słownictwa w aplikacji do nauki słówek LetsWords.

Dzięki temu went, gone i been przestają się mylić w piśmie i mowie, zamiast tylko dawać się poprawnie wymienić po kolei. O tym, jak to podejście działa z dowolnymi słowami, przeczytasz w artykule o aktywnym słownictwie.

Zacznij ćwiczyć czasowniki nieregularne w LetsWords. Na początek odpowiedz na pytania o cel i poziom, a LetsWords dobierze odpowiednie ćwiczenia. Analizę zdania możesz wypróbować przed zapłatą.