Sağlık konusu IELTS’te sık karşınıza çıkar: devlet bütçesi tedaviye mi, hastalıkları önlemeye mi ayrılmalı? İnsanların kilosundan ve alışkanlıklarından bireyler mi, devlet mi sorumlu? Sağlık hizmetleri herkes için ücretsiz mi olmalı? Writing Task 2 bu soruları tartıştırırken Speaking Part 3, insanların bir kuşak öncesine göre neden daha az hareket ettiğini ve gelecekte sağlıklarını nasıl koruyacağını sorabilir.
Bu konuda medicine kelimesi cümlenin anlamını beklenmedik biçimde daraltabilir. In my country, medicine is free yazarsanız okuyucu sağlık sisteminin ücretsiz olduğunu değil, ilaçların ücretsiz verildiğini anlayabilir. Medicine, ilaç veya tıp bilimi anlamına gelir; insanlara tedavi sunan sistem için healthcare gerekir: free healthcare, the healthcare system. Türkçedeki “ilaç içmek” de doğrudan aktarılmaz: İngilizcede ilaç take fiiliyle kullanılır. Doktorun yazdığı reçete ise recipe değil, prescription olur. Aşağıdaki 29 collocation, Writing ve Speaking’de işe yarar; ardından kelimesi kelimesine çeviriden doğan hataları ve LetsWords’ün cümleye verdiği geri bildirimi inceleyeceğiz.
Bu sayfa konulara göre IELTS kelimeleri rehberinin bir parçasıdır. Yiyecekler ve spor ayrı sayfalarda ele alınıyor. Burada yaşam tarzı, hastalıklar, sağlık sistemi ve ruh sağlığına odaklanıyoruz.
Sağlıkla ilgili kelimeler ve collocation’lar
Yaşam tarzı ve koruyucu sağlık
| İfade | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| lead a healthy lifestyle | sağlığı koruyan bir yaşam sürmek | People who lead a healthy lifestyle in their thirties are far less likely to need expensive treatment later. |
| a sedentary lifestyle | çok az fiziksel hareket içeren yaşam biçimi | Office work has made a sedentary lifestyle the norm for millions of adults. |
| take regular exercise | düzenli fiziksel egzersiz yapmak | Doctors advise patients to take regular exercise, even if it is only a brisk walk. |
| maintain a healthy weight | vücut ağırlığını sağlıklı bir düzeyde tutmak | Walking or cycling to work is one of the easiest ways to maintain a healthy weight. |
| cut down on | bir şeyi daha az yemek, içmek veya kullanmak | Many people would cut down on sugar if food labels were easier to read. |
| pose a risk to health | sağlık açısından tehlike oluşturmak | Long working hours without proper breaks pose a real risk to health. |
| a public health campaign | toplum sağlığını iyileştirmeyi amaçlayan kampanya | A public health campaign can warn teenagers about smoking long before they try it. |
| preventive healthcare | hastalık ortaya çıkmadan önlemeye yönelik sağlık hizmetleri | Investing in preventive healthcare is cheaper than treating diseases once they have developed. |
Hastalıklar ve tedavi
| İfade | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| suffer from a chronic illness | uzun süre devam eden bir hastalığı olmak | Older people are more likely to suffer from a chronic illness such as diabetes. |
| come down with | nezle veya grip gibi bir hastalığa yakalanmak | Half of the team came down with flu in the same week. |
| recover from | hastalık veya ameliyat sonrasında iyileşmek | It took her several months to fully recover from the operation. |
| undergo treatment / surgery | tedavi görmek / ameliyat olmak | Patients who undergo surgery need time and support before they return to work. |
| prescribe medication | hastaya kullanması için ilaç yazmak | Doctors sometimes prescribe medication when a change of habits would be enough. |
| side effects | ilacın istenmeyen etkileri | Like any drug, this medication can have unpleasant side effects. |
| life expectancy | insanların ortalama ne kadar yaşayacağının öngörüldüğü süre | Life expectancy has risen sharply over the past century thanks to vaccines and clean water. |
| infectious diseases | kişiden kişiye bulaşan hastalıklar | Mass vaccination has made many infectious diseases rare in developed countries. |
Sağlık sistemi
| İfade | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| the healthcare system | bir ülkedeki sağlık hizmetlerinin örgütlenmesi | Most citizens rely on the public healthcare system rather than private clinics. |
| access to healthcare | tıbbi bakım alabilme imkânı | People in remote villages often have limited access to healthcare. |
| free at the point of use | hastanın hizmeti aldığı sırada ücret ödememesi | In the UK, most NHS treatment is free at the point of use and paid for through taxes. |
| put a strain on | ağır baskı veya yük oluşturmak | An ageing population puts a strain on hospitals and care homes. |
| waiting lists | planlı tedavi için sıra bekleyen hastaların listeleri | Long waiting lists push some patients towards private clinics. |
| private health insurance | özel sağlık hizmetlerinin masraflarını karşılayan sigorta | Private health insurance gives faster access to specialists, but not everyone can afford it. |
| healthcare workers | doktor, hemşire ve diğer sağlık personeli | Healthcare workers deserve better pay for the pressure they work under. |
| see a doctor | bir sağlık sorunu için doktora gitmek | If the pain lasts more than a few days, you should see a doctor. |
Ruh sağlığı
| İfade | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| mental health | psikolojik ve duygusal iyilik hâli | Schools are paying more attention to students’ mental health than they used to. |
| be under a lot of stress | yoğun baskı ve stres hissetmek | Students are under a lot of stress in the months before final exams. |
| suffer from burnout | genellikle işle ilgili uzun süreli stres nedeniyle tükenmek | Nurses who regularly work double shifts often suffer from burnout. |
| seek professional help | destek almak için bir uzmana başvurmak | Many people still feel embarrassed to seek professional help for anxiety. |
| cope with | zor bir durumla başa çıkabilmek | Regular exercise helps people cope with stress at work. |
Sık yapılan hatalar
In my country, medicine is free for everyone.
Doğrusu: In my country, healthcare is free for everyone.
Medicine, ilaç veya tıp bilimi anlamındadır: modern medicine. Ücretsiz sağlık hizmetleri için free healthcare kullanılır. Hastanın hizmeti alırken ücret ödemediğini özellikle belirtmek için free at the point of use denebilir.
I drink these pills twice a day.
Doğrusu: I take these pills twice a day.
Türkçede “ilaç içmek” deriz; İngilizcede ise take medicine, take pills kullanılır. Drink fiilini su gibi gerçekten içilen şeyler için kullanın.
The doctor gave me a recipe for antibiotics.
Doğrusu: The doctor gave me a prescription for antibiotics.
Recipe, bir yemeğin nasıl yapıldığını anlatan tariftir. Doktorun yazdığı reçete prescription, ilaç yazmak ise prescribe olur.
Smoking can damage the health. She has a good health.
Doğrusu: Smoking can damage your health. She is in good health.
Health sayılamayan bir isimdir ve genellikle artikel almaz. Bir kişinin sağlık durumunu anlatırken be in good health; sağlığa zarardan söz ederken damage your health veya be bad for your health kullanılır.
LetsWords bu hataları nasıl açıklar?
Türkçedeki bir ifadeyi doğrudan İngilizceye taşırken drink pills gibi bir kullanım doğal görünebilir. Recipe ile prescription arasındaki farkı bilseniz bile cümle kurarken yanlış kelimeyi seçebilirsiniz. LetsWords, kelimeyi kullandığınız cümlede bu hataları bulur. Bir çalışmayı inceleyelim.
Put a strain on ifadesini tekrar ediyorsunuz. LetsWords, anladığınız bir dilde “baskı oluşturmak” anlamına gelen bir ipucu gösteriyor. İfadeyi hatırlayıp sağlık hizmetleri hakkında yazıyorsunuz:
An ageing population makes a big strain for hospitals.
Geri bildirim iki hatayı açıklıyor:
- makes → puts: strain ile burada genel anlamlı make kullanılmaz. Doğru kalıp put a strain on hospitals olur;
- for hospitals → on hospitals: baskının yöneldiği kurum on ile belirtilir. Bu kalıpta for kullanmak, hastanelerin baskı altında olduğu ilişkiyi doğru kurmaz.
An ageing population puts a big strain on hospitals.
LetsWords her düzeltmeyi ana dilinizde açıklar; böylece yalnızca neyi değiştireceğinizi değil, ilk biçimin neden uygun olmadığını da görürsünüz. Birkaç gün sonra ifade tekrar gelir; örneğin bu kez iş stresiyle ilgili bir Speaking yanıtında kullanırsınız. İfadeyi listede tanımaktan, hafızadan çağırıp doğru kullanmaya geçersiniz.
Hatalarınızı açıklayan geri bildirimle çalışmaya başlayın
Kayıtta hedefinizi IELTS olarak seçer ve seviyenizi belirtirsiniz. LetsWords uygun çalışmayı belirler. Geri bildirimi ödeme yapmadan önce deneyebilirsiniz.
Bu ifadeler Writing Task 2’de nasıl kullanılır?
Sınav biçiminde bir soru:
In many countries, most of the health budget is spent on treating diseases rather than preventing them. Some people think governments should move this money towards prevention. To what extent do you agree or disagree?
Bir gelişme paragrafı:
Shifting funds towards prevention would, in my view, make the whole system more sustainable. Many of the conditions that fill hospital wards today, such as type 2 diabetes and heart disease, are closely linked to a sedentary lifestyle and poor eating habits. If governments ran public health campaigns about these risks and made it easier for people to take regular exercise, fewer citizens would suffer from a chronic illness in middle age. This, in turn, would shorten waiting lists and ease the strain on the healthcare system, freeing doctors to focus on patients who genuinely need complex treatment. Prevention, therefore, is not an alternative to treatment but the most realistic way to keep treatment affordable.
Paragraf neden işe yarıyor? Tek bir düşünce etrafında kuruluyor: koruyucu önlemler sistem üzerindeki baskıyı azaltır. Her cümle neden-sonuç zincirini ilerletiyor; hareketsiz yaşamdan kronik hastalığa, bekleme listelerine ve doktorların iş yüküne geçiliyor. In turn ve therefore bu bağlantıları görünür kılıyor. Collocation’lar puan toplamak için serpiştirilmiyor; aksi hâlde uzun açıklama gerektirecek anlamları taşıyor. IELTS Writing puanlama ölçütlerinde Lexical Resource için Band 7 açıklaması şöyle: An awareness of style and collocation is evident. Yerinde kullanılan kelime birliktelikleri bu beceriyi gösterir. Paragrafta yalnızca etkileyici görünmek için seçilmiş nadir kelimeler bulunmaması da dikkat çekici.
Speaking’de nasıl kullanılır?
Bir Part 3 sorusu: Should individuals or governments be mainly responsible for people’s health?
I’d say it’s a shared responsibility, but individuals carry most of it. Nobody can force you to take regular exercise or cut down on sugar. That said, the state sets the conditions: if healthy food costs twice as much as junk food, or you can’t see a doctor without waiting three weeks, willpower only goes so far. So governments should make the healthy choice the easy one.
Speaking’de I’d say, That said ve only goes so far gibi konuşma diline uygun ifadeler doğaldır. Take regular exercise, cut down on ve see a doctor ise kompozisyonlar için çalıştığınız aynı tablolardan gelir.
Ücretsiz alıştırmalar
- take medicine: haplarla drink değil, take kullanılır;
- recipe: doktor reçetesi değil, yemek tarifi;
- ill vs sick: hasta olduğunu anlatmanın yolları ve sık yapılan hatalar;
- pain, ache or hurt: ağrı ve acıyı anlatan üç farklı yapı;
- cut down on: daha az yemek, içmek veya kullanmak;
- raise awareness: insanların bir sorundan haberdar olmasını sağlamak;
- physician: fizikçi değil, hekim.
Diğer sınav konuları için konulara göre IELTS kelimeleri rehberine bakabilirsiniz.
Listeden kullanıma geçin
Ücretsiz sağlık hizmetlerinin free healthcare olduğunu okumak kolaydır. Sınavda eliniz medicine yazmaya giderken doğru kelimeyi hatırlamak ise çalışmayla gelişen bir beceridir. LetsWords ile seviyenize uygun IELTS koleksiyonunda çalışın; lead a healthy lifestyle veya access to healthcare gibi ifadeleri koleksiyonunuza ekleyin. İpucundan yola çıkarak ifadeyi hatırlar ve onunla bir cümle kurarsınız. LetsWords hatayı gösterir, nasıl düzelteceğinizi ana dilinizde açıklar ve daha kesin bir ifade önerir; aralıklı tekrar, ifadeyi doğal biçimde kullanabilmeniz için yeniden karşınıza getirir.
Ardından kelimeleri tam bir metinde sınayın. IELTS Writing bölümünde egzersiz eksikliği, sağlıksız beslenme, sağlık uygulamaları ve insanların sağlığından kimin sorumlu olduğu hakkında Task 2 soruları bulunur. Tam yanıtınız, dört ölçütün tamamına göre, yazdığınız metne dayanan ayrıntılı geri bildirim alır. Kayıtta hedefiniz ve seviyeniz hakkında birkaç soruyu yanıtlarsınız; LetsWords uygun çalışmayı seçer. Geri bildirimi ödeme öncesinde deneyebilirsiniz.